شاخص‌های ارزیابی مدیریت دانش در سازمان‌های پروژه محور با استفاده از روش کارت امتیازی متوازن (BSC) (نمونه پژوهش: معاونت عمران قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء (ص))

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی, دانشگاه جامع امام حسین (ع)،تهران، ایران

2 دانشیار ،گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی, دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران،ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی سیستم های اقتصادی اجتماعی، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

چکیده

امروزه با توجه به گسترش رقابت و افزایش اهمیت دانش در سازمان‌های پروژه محور، جنین سازمان‌هایی را به‌سوی استفاده از مهم‌ترین منابع خود، یعنی دانش حاصل از اجرای پروژه‌ها و سرمایه‌های فکری سوق داده است. مدیریت دانش سازمانی درواقع رویکردی نوین به منابع و عوامل قدرت سازمانی و باور به اهمیت و ارزش انسان‌ها و خلاقیت و نوآوری آن‌ها است. تحقیق حاضر به لحاظ دسته­­بندی بر مبنای هدف، تحقیق کاربردی و با قصد کاربرد نتایج یافته‌ها برای بهبود و عملیاتی نمودن ارزیابی مدیریت دانش معاونت عمران قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) انجام شده است. روش کلی این تحقیق، روش توصیفی بوده و چگونگی انجام تحقیق و گردآوری داده­ها، کتابخانه­ای و میدانی به گونه پیوسته است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارشناسان و مدیران فنی در بحث مدیریت دانش، سازمان پروژه محور قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) تشکیل می­دهند که تعداد آن‌ها در زمان تحقیق 125 نفر می‌باشد. برای بررسی مشخصات جمعیت­شناختی پاسخ­دهندگان و رسم نمودارها از آمار توصیفی استفاده گردید. جهت بررسی میزان تأثیر متغیرها، با استفاده از آزمون فرض آماری میانگین یک جامعه، مؤثر بودن هر یک از شاخص‌ها در ارزیابی مدیریت دانش مورد آزمون و افزون بر آن، با استفاده از روش کارت امتیازی متوازن (BSC) وضعیت مدیریت دانش معاونت عمران قرارگاه موردسنجش و از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره مانند تاپسیس (TOPSIS) به رتبه‌بندی و درجه اهمیت شاخص‌ها پرداخته شده است. به‌کارگیری نتایج این تحقیق، در راهبرد مدیریت دانش، ارزیابی و بهبود عملکرد کارشناسان و مدیران معاونت عمران قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) کمک و آن را ارتقاء بخشیده و در نهایت ارزیابی کل سازمان را بهبودمی‌دهد. با بهره‌گیری از روش کارت امتیازی متوازن تمامی ابعاد سازمان، میزان موفقیت در دستیابی به رسالت و چشم­انداز سازمان را اندازه­گیری نموده و ارائه این شاخص‌ها و روش‌ها به افزایش صحیح نگرش مدیران، در ارزیابی مدیریت دانش سازمان‌های پروژه محور مؤثر و آن‌ها را بیش از پیش در به‌کارگیری آن ترغیب خواهد نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment Indicators of Knowledge Management in Research- Oriented Organizations through Balanced Score Card Method (Case Study: Civil Engineering Deputy of Khatam Al-Anbia Construction Site)

نویسندگان [English]

  • Seead Ziaadin Ghazizadeh 1
  • Ferydoon Khosravi 2
  • Karim Loni 3
1 Associa te Professor, Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, Imam Hussein Uni-versity, Tehran, Iran
2 Associa te Professor, Department of Civil Engineering , Faculty of Engineering, Imam Hussein Univer-sity , Tehran, Iran
3 Maste r's degree student in Social Economic Systems Engineering, Faculty of Engineering, Imam Hus-sein University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Given the growing competition among organizations and the increasing importance of knowledge in project-oriented organizations, such organizations are directed to apply their most essential resources, that is, the knowledge derived from conducting projects and the intellectual capital. Organizational knowledge management is indeed a novel approach to the resources and elements of organizational power and believing in the significance and value of human beings and their creativity and innovation. On the basis of classification of goals, this is an applied research, being conducted to apply the results to improve and make applicable the knowledge management assessment of the Civil Engineering Deputy of the Khatam Al Anbia Construction Site. This is descriptive research which is conducted through constant library method and field data collection. The statistical population of this study consists of all 125 experts and technological managers of knowledge management in the project-oriented organization of Civil Engineering Deputy of Khatam Al-Anbia Construction Site. Descriptive statistics is employed to carry out demographic assessment of the participants and drawing the graphs. , Using the statistical assumption test of the average of a society, the effectiveness of each of the indicators in evaluating the knowledge management under study was assessed in order to evaluate the effect of variables. Using the Balanced Scorecard (BSC) method, the knowledge management status of the organization was assessed by multi-criteria decision-making methods such as TOPSIS were employed to rank and evaluate the importance of indicators. Applying the results of this research helped the strategy of knowledge management, and promoted evaluation of the performance of experts and managers at the organization, and ultimately improved the evaluation of the whole organization. Application of the balanced scorecard method helps measure all the dimensions of the organization, assess the success rate in achieving the mission and vision of the organization. The presentation of these indicators and methods properly increase the attitude of managers in evaluating knowledge management of project-based organizations and will encourage them to use it much more.

کلیدواژه‌ها [English]

  • knowledge management
  • Evaluation Indicators
  • balanced scorecard
  • project-based organizations
  • intellectual capital
  • Khatam Al Anbia Construction Site

ابراهیمی‌نژاد مهدی، یزدانی‌نژاد حمیدومجدی‌زاده مینا، (1389)، کاربرد روش ارزیابی متوازن در مدیریت دانش سازمان‌ها، سومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت استراتژیک.

ابن الرسول سید اصغر، (1383)، طراحیسیستماندازه‌گیریعملکردبرایسیستم‌هایتحقیقاتی، پایان نامه دکترا، دانشگاه علم و صنعت ایران.

احمدی سیدعلی‌اکبر و صالحی علی، (1385)، مدیریت دانش،فصل هفتم ارزیابی مدیریت دانش، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس، صص: 303 - 341.

اخوان پیمان، سنجقی محمدابراهیم و اجاقی حامد، (1391)، بررسی رابطه بین مدیریت نوآورفرهنگ سازمانی و مدیریت دانش، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 38، مرکزتحقیقات راهبردی دفاعی.

آذر عادل، رجب‌زاده علی (1381). تصمیم‌گیری کاربردی، تهران، انتشارات نگاه دانش.

آرزمجو هانیه، قاسمی نژاد یاسر و طیار شاهین، (1393)، اثرتوانمندی‌های سازمانی بر عملکردرقابتی با توجه به نقش میانجی مدیریت دانش، پژوهشنامه بیمه، شماره 115.

آقایی عبداله و کدخدازاده فرزانه، (1386)، EFQM بارویکردمدیریتدانشارائهیکمدلتلفیقی، پنجمین کنگره بین‌المللی مهندسی صنایع.

آقایی گلزار و تارخ محمدجعفر، (1389)، اجرای مدیریت دانش و ارزیابی آن بااستفاده از روش کارت امتیازی متوازن، ششمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات.

بازرگان عباس، (1380). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران، موسسه انتشارات آگاه.

جزوه معاونت برنامه‌ریزی و توسعه راهبردی قرارگاه، (1397)، مدیریت دانش درقرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص).

جعفری سیدمصطفی، ابن الرسول سید اصغر، غضنفری مهدی و علی میرزایی، (1387)، ارزشیابیفناوریاطلاعاتبا رویکرد تلفیقی، نشریه بین‌المللی علوم مهندسی.

جعفری سید مصطفی، ابن الرسول سید اصغر و پیمان اخوان، (1386)، مطالعهتطبیقیرویکردهایاندازه‌گیریدارائی هایدانش، پنجمین کنگره بین‌المللی مهندسی صنایع.

حنانه حامی، (1380)، طراحی سیستمی برای راه‌اندازی بورس کالا در ایران بابه‌کارگیری متدولوژی BSC، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت ایران.

حنیفی سیامک، (1389)، بررسی ICT برعملکرد سازمان با استفاده از کارت امتیاز متوازن در شرکت تراکتورسازی کردستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور.

خدیور آمنه، الهی شعبان و نظافتی نوید، (1386)، بررسی،طبقه بندیومقایسهمدلهایاندازه‌گیریدانش، پنجمین کنگره بین‌المللی مهندسی.

روشندل سعیدوسالاری مجید، (1397)، طراحی مدل ارزیابی عملکردکارکنان در سازمان‌های پروژه محورمبتنی برتحلیل پوشی داده‌ها، چهارمین کنفرانس بین‌المللی مهندس صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه فردوسی مشهد.

زارع پورجواد، علییاری شهرام و محمودی جعفر، (1398)، ارائه چارچوب حکمرانی دانش درقرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص)، فصلنامه مدیریت راهبردی دانش سازمانی، سال دوم، شماره 4: صص:11-43.

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، (1382)، کتابچه ارزیابی عملکرد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.

ساعی اشرف السادات، جعفری سیدمصطفی و ابن الرسول سید اصغر، (1386)، ارزیابی مدیریت دانش با رویکرد کارت امتیازی متوازن، نشریه بین‌المللی علوم مهندسی صنایع.

سپهریان احمدوپرهیزگارمحمدمهدی، (1392)، ارزیابی عملکردمدیریت پروژه‌های کلان بارویکردکارت امتیازی متوازن مطالعه موردی پروژه‌های سد‌سازی، ششمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت پروژه.

سرمد زهره (1378)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ دوم: تهران، انتشارات آگاه.

سکاران، اوما (1380)، روش‌های تحقیق در مدیریت، ترجمه محمد صائبی و محمود شیرازی، تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه­ریزی.

شائمی برزکی علی، (1384)، شاخص‌های اندازه‌گیری مدیریت دانش و سرمایه فکری، سومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت.

عادل آذر علی و پوردرویشی زهرا، (1386)، بهبودسیستم کارت امتیازی متوازن (BSC) بر اساس منطق فازی، سومین کنفرانس ملی مدیریت عملکرد، تهران مرکز همایشهای علمی.

عبدالهی جواد، (1386)، متناسب‌سازی وارزیابی عملکردبارویکرد کارت امتیازی متوازن ‏(BSC)‏ در شرکت‌ همکاران سیستم، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.

فیروزشاهی محسن، نورنگ احمد، احمدوندعلی محمد، تربتی امیروارسنجانی محمدعلی، (1391)، ارائه الگوی فرآیندی- عملیاتی به‌منظوراجرای نظام مدیریت دانش درسازمان‌ها با تمرکز برسازمان‌های دفاعی- نظامی، فصلنامه راهبردی دفاعی، سال دهم، شماره 36، مرکزتحقیقات راهبردی دفاعی.

قاسمی نژاد یاسر و فرامرزی محمد، (1396)، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر برارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش دریک دانشگاه دفاعی، مجله علمی پژوهشی- فصلنامه راهبرد دفاعی، سال پانزدهم، شماره 59، صص:163-190.

کاپلان رابرت، نورتون دیوید، (1388)، همسویی استراتژیک:ایجادهم افزاییباکارتامتیازیمتوازن، مترجم، بابک زنده دل، گروه پژوهشی صنعتی آریانا، تهران: انتشارات صانعی.

گنجی علیرضا، (1383)، نقشمنابعهوشمنددرمدیریتدانش، فصلنامه اطلاع‌رسانی دوره 9، شماره 3 و 4 بهار- تابستان.

لونی کریم، (1398)، ارزیابی مدیریت دانش کارشناسان و مدیران معاونت عمران قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء (ص) با استفاده از روش کارت امتیازی متوازن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده و پژوهشکده فنی و مهندسی گروه صنایع، دانشگاه جامع امام حسین (ع)،

میرغفوری، سیدحبیب‌الله (1385)، شناسایی و رتبه‌بندی عامل­های مؤثر درگماشته نشدن زنان به پست‌های مدیریتی، فصلنامه مطالعات زنان، سال 4، شماره 1.

References

Ahn j-H, Chang S-G, (2004),”Assessing the contribution of knowledge to business performance:the kp3 methodology”,Decision support systems,36,pp:403-416.

Akhavan, P., Shahabipour, A., & Hosnavi, R. (2018). A model for assessment of uncertainty in tacit knowledge acquisition. Journal of Knowledge Management, 22(2), 413-431.

Alavi, M., & Leidner, D. E. (2001). "Review: Knowledge management and knowledge management systems: Conceptual foundations and research issues". MIS quarterly, 107-136.

Borjesson  frida, Nilsson  jens  , (2007) “ managing attention budgets in a project-Based organization: project communication framework”, MARC Bibliographic 1999 Edition update No.1

Bourgenon L. 2006)، “Organizational Knowledge and the Project-Based Organization”, Australian School of Business Ashfield NSW 2131,Sydney 2052 NSW .

Brander, G. D. (2001), Knowledge Management In Organisations: Examining The Interaction Between Technologies, Technique And People, Journal of Knowledge Management, 5(1), 68-75.

Cameron K.S & Quinn R.E. (2006). Daignosing and Changing Organizational Culture, Based on the Competing Values Framework, New York: Addison-Wesley.

Chang, T.C. and Chuang, S.H, (2011), Performance implications of knowledge management processes: Examining the roles of infrastructure capability and business strategy. Expert Systems with Applications, 38(5).

Chen J., Zhu Z., Yuan Xie H. , (2004) “Measuring Intellectual capital: a new model and empirical study”. Journal of Intellectual Capital. Vol. 5. No. 1. ,pp. 195-212.

Chen, C. J., & Huang, J. W, (2009), Strategic human resource practices and innovation performance The mediating role of knowledge management capacity. Journal of Business Research, 62(1).

Chen, M. Y., & Chen, A. P, (2005), Integrating option model and knowledge management performance measures: an empirical study. Journal of Information Science, 31(5).

Chen, M. Y., & Chen, A. P, (2006), Knowledge management performance evaluation: a decade review from 1995 to 2004. Journal of Information Science, 32(1).

Chourides, P., Longbottom, D., & Murphy, W, (2003), Excellence in knowledge management: an empirical study to identify critical factors and performance measures. Measuring Business Excellence, 7(2).

Chourides, P., Longbottom, D., Murphy, W. (2003). "Excellence in knowledge Management: an Empirical Study to Identify Critical Factors and Performance Measures", Measuring Business Excellence", Vol. 7 No.2, pp. 29-45.

Chuang, S.H, (2004), A resource-based perspective on knowledge management capability and competitive advantage: An empirical investigation. Expert Systems with Applications, 27(3).

Darroch, J, (2005), Knowledge management, innovation and firm performance. Journal of knowledge management, 9(3).

Davenport, T. H. & Prusak, L. (1998). Working Knowledge: How Organizations Manage What the Know. Boston, Massachusetts, Harvard Business School Press.

De Jager, M, (1999), The KMAT: Benchmarking knowledge management. Library Management, 20(7).

Gupta B, Iyer L S, Aronson J E. (2000). Knowledge management: practices and challenges, industrial management and data systems, Vol. 100, No. 1-2. pp: 124-137.

Hu, Y, Wen, J, & Yan, Y, (2015), Measuring the performance of knowledge resources using a value perspective: integrating BSC and ANP, Journal of Knowledge Management, 19(6).

Kaplan, David  P. Norton. (2005) ," Strategy Maps : Converting Intangible Assets into Tangible Outcomes. Robert S.. Harvard Business School Press

Kaplan, R. and Norton, D. (1992), “The balanced scorecard: measures that drive performance”, Harvard Business Review, January-February, pp. 71-9.

Lee, K, C, Lee, S, & Kang, I,W, (2005), KMPI: measuring knowledge management performance. Information & Management, 42(3).

Lyu, H., Zhou, Z., & Zhang, Z. (2016). Measuring Knowledge Management Performance in Organizations: An Integrative Framework of Balanced Scorecard and Fuzzy Evaluation. Information, 7(2), 29.

Niven, Paul, (2003) “The Balanced Scorecard Step by Step : For Government And Nonprofit Agencies “; New York : Wiley 8- 9

Pun, K. F., & Yiu, M. Y. R. (2017). Assessing organizational KM performance based on the criteria of total quality management. In Decision Management: Concepts, Methodologies, Tools, and Applications (pp. 1663-1684). IGI Global.

Sangaiah, A. K., Gopal, J., Basu, A., & Subramaniam, P. R. (2017). An integrated fuzzy DEMATEL, TOPSIS, and ELECTRE approach for evaluating knowledge transfer effectiveness with reference to GSD project outcome. Neural Computing and Applications, 28(1), 111-123.

Scarbrough, H, (2003), Knowledge management, HRM and the innovation process. International Journal of Manpower, 24(5).

Sveiby, K. E. (2007). Methods for Measuring Intangible Assets, available online at: http://www.sveiby.com/intangiblemethods.htm.

Wong, K.Y, Tan, L.P, Lee, C.S, & Wong, W.P, (2013), Knowledge Management performance measurement: measures, approaches, trends &

Yvonne P Shanahan, Michelle J (2005)، The Balanced Scorecard : A New Zealand Perspective Beverley R Lord", 17: 1: 49 – 78