دانشگاه جامع امام حسین(ع) مدیریت راهبردی دانش سازمانی 2645-4262 9 2 2026 06 22 Data-driven governance model: resilience of government organizations in the face of crisis الگوی حکمرانی داده‌محور: تاب‌آوری سازمان‌های دولتی در مواجهه با بحران 46 70 210827 10.47176/SMOK.2026.1990 FA عبداله ساعدی استادیار گروه مدیریت ، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران، Saedi.a@lu.ac.ir 0000-0001-7812-1978 محمد توسلی استادیار گروه مدیریت ، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران، Tavassoli.m@lu.ac.ir 0000-0003-2536-4698 Journal Article 2025 12 28 <strong>Purpose: </strong>This study aimed to develop a comprehensive data-driven governance model to enhance the resilience of public organizations in responding crises and managing uncertainty.<br /><strong>Methodology:</strong> A qualitative research design based on thematic analysis was employed. The study population consisted of academic experts and senior managers from public organizations. Using purposive sampling, 16 participants were selected. Data were collected through semi-structured interviews, transcribed verbatim, and analyzed using MAXQDA software. Instrument validity was established through expert review and pilot interviews, while reliability was ensured through independent coding by two researchers and comparison of coding results.<br /><strong>Results: </strong>The findings revealed that effective data-driven governance is supported by several enabling factors, including robust data infrastructure, top management support, organizational capabilities, and data-oriented culture. The proposed model is operationalized through strategies such as data integration, artificial intelligence adoption, advanced data analytics, and digital governance practices. Implementing these strategies enhances organizational resilience by improving the speed and quality decision-making, strengthening crisis preparedness and response, increasing operational flexibility, and promoting more effective organizational performance under uncertain conditions.<br /><strong>Discussion: </strong>The findings indicate that institutionalizing data-driven governance and making strategic investments in data infrastructure, digital technologies, and analytical capabilities enable public organizations to respond more proactively and effectively to complex and rapidly evolving crises.<br /><strong>Conclusion: </strong>Data-driven governance institutionalizes evidence-based decision-making across organizational and policy processes, enabling public organizations to anticipate uncertainty, reduce structural vulnerability, strengthen adaptive capacity, and improve crisis management. Accordingly, it provides strategic foundation for redesigning public governance systems in an increasingly complex, dynamic, and data-intensive environment. <strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی حکمرانی داده­محور برای تاب­آوری سازمان­های دولتی در مواجهه با بحران انجام گرفت.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>جامعه آماری پژوهش را  اساتید و مدیران سازمان‌های دولتی تشکیل می­دهند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند 16 نفر به عنوان مشارکت­کننده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته است که برای روایی ابزار از روش‌های بازبینی توسط خبرگان و اجرای پایلوت مصاحبه‌ها استفاده شد. همچنین جهت پایایی داده‌ها نیز از روش کدگذاری مستقل توسط دو پژوهشگر و مقایسه نتایج بهره گرفته شد. در تحلیل داده‌ها، مصاحبه‌ها ضبط و کدگذاری شدند. تحلیل مضمون با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA انجام گرفت و در نهایت الگوی حکمرانی داده­محور تدوین گردید.<br /><strong>یافته‌ها: </strong>یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد حکمرانی داده‌محور، متأثر از مجموعه‌ای از عوامل مؤثر همچون زیرساخت­های داده­ای، حمایت مدیریت و ... است که از طریق راهبردهایی نظیر یکپارچه‌سازی داده‌ها، بهره‌گیری از هوش مصنوعی و ... عملیاتی می‌شود. تحقق این الگو منجر به پیامدهایی همچون افزایش تاب‌آوری سازمانی، بهبود سرعت و کیفیت تصمیم‌گیری و ... می‌گردد.<br /><strong>بحث: </strong>سازمان‌های دولتی با نهادینه‌سازی حکمرانی داده‌محور و سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌ها و توانمندی‌های داده‌ای، می­توانند از آن به‌عنوان یک رویکرد راهبردی در مدیریت بحران و افزایش تاب‌آوری سازمانی بهره گیرند.<br /><strong> نتیجه‌گیری: </strong>حکمرانی داده‌محور، با نهادینه‌سازی عقلانیت داده‌بنیان در سطوح تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری، امکان مدیریت فعال عدم‌قطعیت، کاهش شکنندگی ساختارهای دولتی و افزایش ظرفیت انطباق‌پذیری در شرایط بحرانی را فراهم می‌سازد و می‌تواند مبنایی راهبردی برای بازطراحی نظام حکمرانی عمومی در عصر بحران‌های پیچیده و داده‌محور تلقی شود. https://jkm.ihu.ac.ir/article_210827_736db1565da03cd29c48c2b1f50e917f.pdf