تأثیر قابلیت‌های زیرساختی مدیریت دانش و راهبرد کسب وکار بر عملکرد سازمان با درنظر گرفتن متغیر میانجی قابلیت‌های فرایندی مدیریت دانش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

چکیده

امروزه مدیریت دانش سازمانی را به‌مثابه یک راهبردی ضروری برای محیط­های پیچیده، پویا و دارای عدم‌اطمینان می­دانند که موجب بقا، کسب مزیت رقابتی و بهبود عملکرد سازمان می­شود. ضمن اینکه انتخاب راهبرد کسب­وکار متناسب با وضعیت سازمان، یکی از چالشهای اساسی مدیران برای رسیدن به جایگاه مطلوب در میان رقبا است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر قابلیت‌های زیرساختی مدیریت دانش و راهبرد کسب­وکار بر عملکرد سازمان­ با میانجی­گری قابلیت فرایندی مدیریت دانش است. پژوهش براساس روش گردآوری داده­ها، توصیفی و از نوع پیمایشی و از نظر هدف، توسعه­ای ـ کاربردی است. جامعه آماری پژوهش، 320 نفر از مدیران شرکتهای شهرک صنعتی عباس‌آباد بودند که 175 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شده­اند. ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه است که برای تعیین روایی از نظر خبرگان و به‌منظور تعیین میزان پایایی آن، آلفای کرونباخ محاسبه شد. برای مشخص‌سازی عوامل کلیدی هر مؤلفه، از آزمون تحلیل عاملی تأییدی و برای بررسی برازش الگوی پژوهش از الگو‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار LISREL  استفاده گردید. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که قابلیت‌های زیرساختاری مدیریت دانش و راهبرد کسب‌و‌کار بر قابلیت‌های فرایندی مدیریت دانش و قابلیت‌های فرایندی مدیریت دانش بر عملکرد سازمان تأثیر مثبت و معناداری دارد؛ ضمنا راهبرد تمایز و منابع انسانی بیشترین تأثیر را بر قابلیت فرایندی مدیریت دانش دارد و خلق و ذخیره دانش، بیشترین تأثیر را بر عملکرد سازمان دارد.  

کلیدواژه‌ها


ابراهیمیان­جلودار، یاسر؛ ابراهیمیان­جلودار، روح­الله؛ ابراهیمیان­جلودار، محمود (1391). بررسی اثربخشی مدیریت­دانش (با مروری بر توانمندیها و فرایند مدیریت­دانش). فصلنامه توسعه سازمانی پلیس. ش 41 (2): 104 ـ 89.

ابزری، مهدی؛ رنجبران، بهرام؛ فتحی، سعید؛ قربانی، حسن (1388). تأثیر بازاریابی داخلی بر بازارگرایی و عملکرد سازمانی در صنعت هتلداری. چشم­انداز مدیریت. ش 8 (31): 42 ـ 25.

اعرابی، سیدمحمد؛ مقدم، علیرضا (1386). هماهنگ کردن استراتژی منابع انسانی، استراتژی تجاری و فرهنگ سازمانی. فصلنامه علوم مدیریت ایران. ش 4 (8): 135 ـ 103.

الیاسی، مهدی؛ مقیمی­شهری، بهزاد؛ فتاح‌زاده، مهدی (1395). بررسی تأثیر راهبرد‌های کسب‌و‌کار بر عملکرد سازمان. نخستین کنفرانس بین‌المللی پارادایم‌های نوین مدیریت. تهران: سی­ام اردیبهشت، دانشگاه شهیدبهشتی.

پارسائیان، مریم؛ ریاحی­نیا، نصرت (1393). سنجش میزان تأثیر عوامل مؤثر بر اجرای مدیریت­دانش در کتابخانه‌های دانشگاهی استان یزد. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات. ش 6 (2): 36 ـ 19.

پورتر، مایکل (1391). راهبرد رقابتی تکنیکهای تحلیل صنعت و رقبا. چ چهارم. ترجمه جهانگیر مجیدی و عباس مهرپویا. تهران: مؤسسه فرهنگی رسا.

درستکاراحمدی، ناهید؛ شفیعی­نیک­آبادی، محسن (1394). ارائه یک الگوی هوشمند فازی برای ارزیابی فرایندهای مدیریت­دانش در زنجیره تأمین (مورد مطالعه: شرکت ایران خودرو). چشم­انداز مدیریت صنعتی. ش 18: 175 ـ 153.

سبک­رو، مهدی؛ صفری­شاد، فرانک؛ رحیمی، ابراهیم؛ عباسی­رستمی، نجیبه (1397). بررسی هوش تجاری بر ساختار نوآوری باز. فصلنامه آینده پژوهی مدیریت. ش 113 (2): 32 ـ 21.

قاسمزاده­علیشاهی، ابوالفضل (1394). نقش سرمایه فکری و فرهنگ سازمان یادگیرنده بر ظرفیت یادگیری سازمانی. مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه. ش 13 (3): 188 ـ 180.

قربانی­زاده، وجه­الله؛ اکبری، فرید (1391). تأثیر تواناییهای مدیریت­دانش بر اثر بخشی سازمانی، منابع انسانی ناجا. ش 7 (27): 41 ـ 25.

لشکری، محمد؛ سامی، ابوالفضل؛ ارشادی، زهرا (1393). ارزیابی راهبرد­های رقابتی و عملکرد سازمانی. مطالعات مدیریت­راهبردی. ش 5 (17): 50 ـ 39.

محمدی­مقدم، یوسف؛ محبی، علی؛ محمدی­مقدم، یحیی (1392). الگوی به­کارگیری تواناییهای مدیریت­دانش در دانش­آفرینی و نوآوری­های پلیسی. فصلنامه علمی پژوهشی آموزش در علوم انتظامی. ش 1 (1): 22 ـ 1.

مهدی­زاده­اشرفی، علی؛ حسینی، سیدمهدی (1385). روش پژوهش در علوم انسانی. تهران: انتشارات یکان.

محرابی، جواد؛ دکامنی، مهراب؛ نصیری، روح­الله (1396). بررسی امکان سنجی استقرار سامانه مدیریت­دانش در استانداری (مطالعه موردی استانداری همدان). فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری. ش 3 (1): 122 ـ 112.

موسی­خانی، مرتضی؛ نایبی، امین؛ بخشی، جواد ( 1386). ارایه یک متدولوژی فازی جهت ارزیابی عملکرد تأمین­کنندگان در فرایند برون­سپاری. نشریه دانش­مدیریت. ش 20 (3): 140 ـ 123.

نمازی، محمد؛ مقیمی، فاطمه (1397). تأثیر نوآوری و نقش تعدیلی مسئولیت­پذیری اجتماعی بر عملکرد مالی شـرکتهـا در صنایع مختلف. فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی. ش 25 (2): 310 ـ 289.

نوع­پسند، سیدمحمد؛ مرادی، محمود؛ دقیقی، گیلدا (1393). بررسی نقش راهبرد کسب­وکار بر رابطه بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و عملکرد سازمانی. نشریه بهبود مدیریت. ش 23 (1): 149 ـ 129.

نو­ع­پسند، سیدمحمد؛ ملک­اخلاق، اسماعیل؛ حسینی­مهروانی، مجیدعاشق (1393). بررسی رابطه بین مدیریت استعداد و عملکرد سازمانی. فصلنامه پژوهشهای مدیریت منابع انسانی. ش 6 (1): 51 ـ 31.

یعقوبی، نورمحمد؛ شکوهی، جواد؛ رئیسی­شهرویی، حفصه؛ سیدی، فرزانه (1394). بررسی تأثیر سبکهای رهبری بر عملکرد سازمانی با میانجیگرهای یادگیری و نوآوری سازمانی. پژوهش­نامه مدیریت­تحول. ش 7 (14): 56 ـ 32.

 

References

Abubakar, A. M., Elrehail, H., Alatailat, M. A., & Elçi, A. (2017). Knowledge management, decision-making style and organizational performance. Journal of Innovation & Knowledge, 25(3), 45–58.

Amaratunga, D., & Baldry, D. (2002). Moving from performance measurement to performance management. Facilities, 20(5/6), 217–223.

Alaarj, S., Abidin-Mohamed, Z., & Bustamam, U. S. B. A. (2016). Mediating role of trust on the effects of knowledge management capabilities on organizational performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235, 729-738.

Aydiner, A. S., Tatoglu, E., Bayraktar, E., Zaim, S., & Delen, D. (2019). Business analytics and firm performance: The mediating role of business process performance. Journal of Business Research, 96, 228–237.

Bastian, E., & Muchlish, M. (2012). Perceived Environment Uncertainty, Business Strategy, Performance Measurement Systems and Organizational Performance. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 65, 787–792.

Busi, M., & Bititci, U. S. (2006). Collaborative performance management: present gaps and future research. International Journal of Productivity and Performance Management, 55(1), 7–25.

Carvalho, N., & Gomes, I. (2017). Knowledge sharing between enterprises of the same group. International Journal of Knowledge Management (IJKM), 13(1), 34-52.

Chang, T.-C. and Chuang, S.-H. (2011), “Performance implications of knowledge management processes: examining the roles of infrastructure capability and business strategy”, Expert Systems with Applications, 38(5), 6170-6178.

Davenport, T., Grover, V. (2001). Knowledge Management. Journal of Management Information Systems, 18(1), 3-4.

Dayan, R., Heisig, P., & Matos, F. (2017). Knowledge management as a factor for the formulation and implementation of organization strategy. Journal of Knowledge Management, 21(2), 308–329.

Dorasamy, M., Raman, M., & Kaliannan, M. (2013). Knowledge management systems in support of disasters management: A two-decade review. Technological Forecasting and Social Change, 80(9), 1834-1853.

Fan, Z.-Ping., Feng, B., Sun, Y.-H., & Ou, W. (2009). Evaluating knowledge management capability of organizations: a fuzzy linguistic method. Expert Systems with Applications, 36(2), 3346–3354.

Gold, A. H., Malhotra, A., and Segars, A. H. (2001), Knowledge management: An organizational capabilities perspective, Journal of Management Information Systems, 18(1), 185-214.

Jami Pour, M., & Asarian, M. (2018). Strategic orientations, knowledge management (KM) and business performance. Kybernetes. 1, 1-26.

Khan, M. H. (2018). Knowledge, skills and organizational capabilities for structural transformation. Structural Change and Economic Dynamics, 48, 42-52.

Latifa., Oufkir,, Mounia., Fredj., Ismail., Kassou., (2017). Performance Measurement for Knowledge Management: Designing a Reference Model, Journal of Organizational Knowledge Management, 2017(2017), 125-138.

Heisig, P. (2009). Harmonization of knowledge management – comparing 160 KM frameworks around the globe. Journal of Knowledge Management, 13(4), 4–31.

Jason, F. & Olsen, K. (2015). Knowledge management capabilities and firm performance: A test of universalistic, contingency and complementarity perspectives, Expert Systems with Applications, 42(3), 1178-1188.

Kongpichayanound, P., (2009). Knowledge management for sustained competitive advantage in mergers and acquisitions. Advances in developing human resources, 11, 375-387.

Lee, Heeseok., Choi, Byounggu., (2003). Knowledge Management Enablers, Processes, and Organizational Performance: An Integrative View and Empirical Examination. Journal of Management Information Systems, 20(1), 179–228.

Lin, Y. T., Yang Y. H., Kang, J. S., Yu, H. C. (2011). Using DEMATEL method to explore the core competences and causal effect of the IC design service company: An empirical case study. Expert Systems with Applications, 38(5), 6262–6268.

Li, Y., & Tan, C.-H. (2013). Matching business strategy and CIO characteristics: The impact on organizational performance. Journal of Business Research, 66(2), 248–259.

Martinez-Martinez, A., Cegarra-Navarro, J.-G., Garcia-Perez, A., & Wensley, A. (2019). Knowledge agents as drivers of environmental sustainability and business performance in the hospitality sector. Tourism Management, 70, 381–389.

Millar, P., & Stevens, J. (2012). Management training and national sport organization managers: Examining the impact of training on individual and organizational performances. Sport Management Review, 15(3), 288–303.

Monavvarian, A., & Khamda, Z. (2010). Towards successful knowledge management: people development approach. Business Strategy Series, 11(1), 20–42.

Muthuveloo, R., Shanmugam, N., & Teoh, A. P. (2017). The impact of tacit knowledge management on organizational performance: Evidence from Malaysia. Asia Pacific Management Review, 22(4), 192–201.

Oyemomi, O., Liu, S., Neaga, I., & Alkhuraiji, A. (2016). How knowledge sharing and business process contribute to organizational performance: Using the fsQCA approach. Journal of Business Research, 69(11), 5222–5227.

Oyemomi, O., Liu, S., Neaga, I., Chen, H., & Nakpodia, F. (2018). How cultural impact on knowledge sharing contributes to organizational performance: Using the fsQCA approach. Journal of Business Research, 3(2), 1-7.

Pao.-H, Fu, Lo, F.-Y., &. (2016). The interaction of chief executive officer and top management team on organization performance. Journal of Business Research, 69(6), 2182–2186.

Rus, C. L; Ranas, G., & Baban, A. (2012). An analysis of environmental changes, resources and performance: an internal police organization perspective. Procedia-Social and Behavioral, 33, 727-731.

Salavou, H. E., & Halikias, J. (2009). Strategy types of exporting firms: a view on the basis of competitive advantage. European Business Review, 21(2), 144–158.

Sanford, r. (2009). The impact of Activity-Based costing on organizational performance. Doctoral thesis, Nova Southeastern University, 50-61.

Sheng, M. L. (2019). Foreign tacit knowledge and a capabilities perspective on MNEs’ product innovativeness: Examining source-recipient knowledge absorption platforms. International Journal of Information Management, 44, 154–163.

Shih, W. L., & Tsai, C. Y. (2016). The effects of knowledge management capabilities on perceived school effectiveness in career and technical education. Journal of Knowledge Management, 20(6), 1373-1392.

Tansey, P., Spillane, J., Meng, X., (2014). Linking response strategies adopted by construction firms during the 2007 economic recession to Porter’s generic strategies. Constr. Manage. Econ. 32, 705–724.

Tseng, S. M. (2016). Knowledge management capability, customer relationship management, and service quality. Journal of enterprise information management, 29(2), 202-221.

Tin-Chang Chang, Shu-Hui Chuang (2011). Performance implications of knowledge management processes: Examining the roles of infrastructure. Expert Systems with Applications, 38(2011) 6170–6178.

Turban, E., Sharda, R., & Delen, D. (2011). Decision support & business intelligence systems. USA, Prentice Hall Press.

Yang, J. (2010). The knowledge management strategy and its effect on firm performance: A contingency analysis. International Journal of Production Economics, 125(2), 215–223.

Zhang, Y., Liu, S., Tan, J., Jiang, G., & Zhu, Q. (2018). Effects of risks on the performance of business process outsourcing projects: The moderating roles of knowledge management capabilities. International Journal of Project Management, 36(4), 627–639.

Zott, C. and Amit, R. (2008), “The fit between product market strategy and business model: implications for firm performance”, Strategic Management Journal, 29(1), 1-26.