نقش قابلیت‌های پویا و دانش مشتری در تأثیر قابلیت‌های مدیریت دانش بر عملکرد (نمونه پژوهش: شرکت گاز استان یزد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، شرکت گاز یزد، یزد، ایران.

چکیده

با توجه به اهمیت مبحث قابلیت مدیریت ­دانش مشتری، هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر تواناییهای مدیریت‌دانش بر عملکرد شرکت با توجه به نقش میانجی  قابلیت‌های پویا و ‌دانش مشتری است. با توجه به الگوی مفهومی پژوهش، هفت فرضیه به منظور بررسی این هدف تدوین شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، و از نظر ماهیت توصیفی است. به منظور گردآوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شد. برای سنجش پایایی و روایی ابزار پژوهش آلفای‌کرونباخ، پایایی‌ترکیبی و تحلیل‌عاملی‌تأییدی بررسی شد. در این پژوهش به منظور آزمون فرضیه‌ها با هدف سنجش روابط همزمان، مستقیم یا غیرمستقیم میان متغیرها از الگو‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار PLS2 Smart  استفاده شد. هم­چنین با استفاده از آزمون سوبل نقش میانجی متغیرها مورد بررسی قرار گرفت. بررسی 150 پرسشنامه توزیع شده بین کارمندان شرکت گاز استان یزد در زمستان 1397 نشان می‌دهد که متغیر قابلیت مدیریت دانش بر متغیرهای قابلیت پویا و ‌دانش مشتری تأثیر مثبت و معناداری دارد که در این بین بیشترین تأثیر قابلیت مدیریت دانش بر متغیر قابلیت پویا است. دو متغیر قابلیت پویا و ‌دانش مشتری نیز بر عملکرد شرکت تأثیر مثبت دارد که از بین آنها قابلیت پویا بیشترین تأثیر را بر عملکرد شرکت می­گذارد. هم­چنین تأثیر مستقیم قابلیت مدیریت دانش بر عملکرد ‌شرکت رد شد. نتایج حاکی است که قابلیت مدیریت دانش به صورت غیرمستقیم و از طریق متغیرهای قابلیت‌پویا و ‌دانش‌مشتری بر عملکرد شرکت تأثیرگذار است که در این میان قابلیت مدیریت دانش از طریق قابلیت پویا بیشترین تأثیر را بر عملکرد شرکت دارد.

کلیدواژه‌ها


اللهی، صفورا؛ رستگار، عباسعلی و شفیعی­نیک­آبادی، محسن (1393). بررسی تأثیر تواناییهای فرایندی مدیریت‌دانش بر عملکرد نوآوری با اثر میانجی فرایند نوآوری در سازمانها با نوآوری پیشرفته. فصلنامه مدیریت­توسعه­فناوری. س اول. ش 4: 129 ـ 106.

اله­وردی، فرهاد (1397). مدیریت­دانش در صنعت نفت­وگاز و ماهیت قراردادهای نفتی جدید. چهارمین دوره کنگره بین‌المللی فرهنگ و اندیشه دینی. قم: دانشگاه قم.

تولایی، روح­اله و طاهری، محمدعلی (1388). درآمد برای شناخت مطلوب فراگرد مدیریت­دانش در صنعت نفت ایران. فصلنامه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت. ش 7: 97 ـ 117.

 تولایی، روح­اله (1387). ارائه‌ یک الگوی بومی مستندسازی تجربیات خبرگان در صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت. ش 5: 43 ـ 65.

حمیدی­زاده، محمدرضا و خیرخواه­عسگرآباد، محمدرضا (1391). بررسی تأثیر تواناییهای مدیریت­دانش بازاریابی بر عملکرد سازمان در صنعت پتروشیمی ایران. فصلنامه علمی ـ پژوهشی کاوشهای مدیریت­بازرگانی. س 4: 45 ـ 30.

دهقانی، محمدرضا و مخمل‌باف، احمد (1397). بررسی رابطه مدیریت­دانش با توانمندسازی کارکنان (مطالعه موردی: بانک رفاه کارگران خراسان جنوبی). مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم‌انسانی. ش 4: 82 ـ 60.‎

رضایی، روح­اله؛ صلاحی­مقدم، نفیسه و شعبانعلی­فمی، حسین (1393). بررسی اثر مدیریت­دانش بر عملکرد سازمانی در سازمان جهاد کشاورزی استان البرز. پژوهشهای ترویج و آموزش کشاورزی. س هفتم. ش 4: 91 ـ 77.

سالیز، ادوارد و جونز، گری (1387). مدیریت‌دانش در سازمانهای آموزشی. ترجمه محمدرضا آهنچیان و رضوان حسین­قلی‌زاده. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش­وپرورش.

گودرزوندچگینی، مهرداد؛ فرحبد، فرزین و بجاری، فرشته (1391). بررسی عوامل مؤثر بر توانایی مدیریت دانش در شرکتهای تولیدی استان گیلان. فرایند مدیریت و توسعه. دوره 26. پیاپی 85. ش 3: 160 ـ 133.

هادوی، سیدعلی (1388). چیستی تواناییهای­پویا. تدبیر. ش 112: 40 ـ 35.

 

References

Abdollahi, A., Rezaeian, A., & Mohseni, M. (2008). Knowledge strategy: Linking knowledge resources to competitive strategy. World Applied Sciences Journal, 4(2), 08-11.

Alaarj, S., Abidin-Mohamed, Z., & Bustamam, U. S. B. A. (2016). Mediating role of trust on the effects of knowledge management capabilities on organizational performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235, 729-738.

Alajmi, B., Marouf, L., & Chaudhry, A. S. (2015). Knowledge management (KM) practices-a study of KM adoption among doctors in Kuwait. Int J Soc Behav Educ Econ Manag Eng, 9(1), 128-134.

Bleady, A., Ali, A. H., & Ibrahim, S. B. (2018). Dynamic Capabilities Theory: Pinning Down a Shifting Concept. Academy of Accounting and Financial Studies Journal.

Bogue, J. and Sorenson, D. (2009), Managing customer knowledge during the concept development stage of the new food product development process, Journal of International Food & Agribusiness Marketing, Vol. 21 No. 2, pp. 149-165.

Bose, R. (2003), Knowledge management-enabled health care management systems: capabilities, infrastructure, anddecision-support, Expert Systems with Applications, Vol. 24No.1, pp.59-71.

Chiu, C. N., & Chen, H. H. (2016). The study of knowledge management capability and organizational effectiveness in Taiwanese public utility: the mediator role of organizational commitment. SpringerPlus, 5(1), 1520.

Doleman, R. G. (2013). A study of facility management knowledge classification for the effective stewardship of existing buildings.

Droge, C., Calantone, R., & Harmancioglu, N. (2008). New product success: is it really controllable by managers in highly turbulent environments? Journal of Product Innovation Management, 25(3), 272-286.

Easterby-Smith, M. and Prieto, I.M. (2008), Dynamic capabilities and knowledge management: an integrative role for learning?. British Journal of Management, Vol. 19 No. 3, pp. 235-249.

Grant, R.M. (1995), Contemporary Strategy Analysis, Blackwell Publishers, Malden, MA.

Guo, C., & Zhang, M. (2017). Research on the Relationship between Enterprise Resource Integration and Enterprise Performance—Taking Online Travel Enterprises as an Example. American Journal of Industrial and Business Management, 7(09), 1031.

Hejase, H. J., Hejase, A. J., Tabsh, H., & Chalak, H. C. (2016). Intellectual capital: an exploratory study from Lebanon.

Hsu, T. T. (2016, June). Strategic orientation of the firm and new product performance: The view of the complementary combination approach. In ISPIM Innovation Symposium (p. 1). The International Society for Professional Innovation Management (ISPIM).

Helfat, C., Finkelstein, S., Mitchell, W., Peteraf, M.A., Singh, H. and Teece, D. (2007), DC: Understanding Strategic Change in Organizations, Blackwell, and Malden, MA.

Huebner, E. S., Ash, C., & Laughlin, J. E. (2001). Life experiences, locus of control, and school satisfaction in adolescence. Social indicators research, 55(2), 167-183.

Iris, R. and Vikas, A. (2011), E-learning technologies: a key to dynamic capabilities, Computers in Human Behavior, Vol. 27 No. 5, pp. 1868-1874.

Khodakarami, F. and Chan, Y.E. (2014), Exploring the role of customer relationship management (CRM) systems in customer knowledge creation, Information & Management, Vol. 51 No. 1, pp. 27-42.

Kruger, C. J., & Johnson, R. D. (2011). Is there a correlation between knowledge management maturity and organizational performance? Vine, 41(3), 265-295.

Lee, H. and Choi, B. (2003), Knowledge management enablers, processes, and organizational performance: integrative view and empirical examination, Journal of Management Information Systems, Vol. 20 No. 1, pp. 179-288.

Liao, S.H., Chen, Y.J. and Deng, M.Y. (2010), Mining customer knowledge for tourism new product development and customer relationship management, Expert Systems with Applications, Vol. 37 No. 6, pp. 4212-4223.

Lin, M.Q. (2005), Intellectual capital, sharing organizational culture and organization managerial performance: an empirical investigation, Management Review, Vol. 24 No. 1, pp. 55-81.

Lin, Y., Su, H.Y. and Chien, S. (2006), A knowledge-enabled procedure for customer relationship management, Industrial Marketing Management, Vol. 35 No. 4, pp. 446-456.

Liu, H.Y. and Hsu, C.W. (2011), Antecedents and consequences of corporate diversification: a dynamic capabilities perspective, Management Decision, Vol. 49 No. 9, pp. 1510-1534.

Lönnqvist, A. (2017). Embedded knowledge management: towards improved managerial relevance. Knowledge Management Research & Practice, 15(2), 184-191.

McBriar, I., Smith, C., Bain, G., Unsworth, P., Magraw, S. and Gordon, J.L. (2003), Risk, gap and strength: key concepts in knowledge management, Knowledge-Based Systems, Vol. 16 No. 1, pp. 29-36.

Moreno, C. E., & Reyes, J. F. (2013). The value of proactive environmental strategy: An empirical evaluation of the contingent approach to dynamic capabilities. Cuadernos de Administración, 26(47), 87-118.

Mills, A.M. and Smith, T.A. (2011), Knowledge management and organizational performance: a decomposed view, Journal of Knowledge Management, Vol. 15 No. 1, pp. 156-171.

Miranda, S.M., Lee, J.N. and Lee, J.H. (2011), Stocks and flows underlying organizations’ knowledge management capability: synergistic versus contingent complementarities over time, Information & Management, Vol. 48 No. 8, pp. 382-392.

Mustafa, H., Rehman, K. U., Zaidi, S. A. R., & Iqbal, F. (2015). Studying the phenomenon of competitive advantage and differentiation: Market and entrepreneurial orientation perspective. Journal of Business and Management Sciences, 3(4), 111-117.

Musavi, K. S. J., Naderi, A., & Abili, K. (2017). The role of the knowledge management mechanism to improve innovation of Tehran public Universities.

Mwiya, B., Bwalya, J., Siachinji, B., Sikombe, S., Chanda, H., & Chawala, M. (2017). Higher education quality and student satisfaction nexus: evidence from Zambia.

Nätti, S. and Ojasalo, J. (2008), what prevents effective utilisation of customer knowledge in professional B-to-B services? An empirical study, The Service Industries Journal, Vol. 28 No. 9, pp. 1199-1214.

Prahalad, C.K.andRamaswamy, V. (2004), TheFutureofCompetition: Co-CreatingUniqueValue with Customers, Harvard Business School Press, Boston, MA.

Sloma, R.S. (1980), How to Measure Managerial Performance, Macmillan, New York, NY.

Taherparvar, N., Esmaeilpour, R. and Dostar, M. (2014), Customer knowledge management, innovation capability and business performance: a case study of the banking industry, Journal of Knowledge Management, Vol. 18 No. 3, pp. 610-591.

Tseng, S. M., & Lee, P. S. (2014). The effect of knowledge management capability and dynamic capability on organizational performance. Journal of Enterprise Information Management, 27(2), 158-179.

Tseng, S. M. (2016). The effect of knowledge management capability and customer knowledge gaps on corporate performance. Journal of Enterprise Information Management, 29(1), 51-71.

Trejo, J. M., Gutiérrez, J. S., & Guzman, G. M. (2016). The customer knowledge management and innovation. Contaduría y Administración, 61(3), 456-477.

Wang, C.L. and Ahmed, P.K. (2007), Dynamic capabilities: a review and research agenda, international, Journal of Management Reviews, Vol. 9 No. 1, pp. 31-51.

Widiana, M. E. (2017). Tranformational Leadership Effect on the Marketing Performance through Market Orientation. Advances in Social Sciences Research Journal, 4(9).

Xin, J., Song, C., Fuji, X., & Zexia, L. (2018). Multi-dimensional Influence of Dynamic Capabilities on Innovation Performance in Knowledge-intensive Service Enterprises. Science Journal of Business and Management, 6(4), 81.

Zhou, K.Z., Yim, C.K.andTse, D.K. (2005), Theeffectsofstrategicorientationsontechnology-and market-based breakthrough innovations, Journal of Marketing, Vol. 69 No. 2, pp. 42-60.