ارائه الگویی برای ایجاد نقشه دانش مراکز رشد علم و فناوری مبتنی‌بر نقشه های فرایند (مطالعه موردی: مراکز رشد علم و فناوری دانشگاهی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مسئول گروه مهندسی صنایع دانشگاه جامع امام حسین(ع)؛ تهران؛ ایران

2 پژوهشگر؛ دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

در این مقاله با بررسی و تحلیل جامع نقشه­های دانش سازمان به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی مدیریت دانش، الگویی برای تدوین نقشه دانش مراکز رشد علم و فناوری توسعه داده شده ­است. بدین‌منظور، ابتدا پژوهش­های انجام‌شده طی سال‌های 1998 تا 2018 میلادی مورد بررسی قرار گرفته و الگوهای مختلف تدوین نقشه دانش و عوامل اثرگذار بر تدوین آن با تحلیل محتوا استخراج شده­ است. ازسوی‌دیگر، با مطالعه ویژگی­های مراکز رشد علم و فناوری، عوامل اثرگذار بر تدوین نقشه­های دانشی این مراکز با در نظرگرفتن تأثیرگذارترین عوامل تدوین نقشه دانش ازنظر فراوانی و تناوب در پژوهش­های محققان، شناسایی شده است. سپس یک الگوی کاربردی تدوین نقشه دانش با درنظرگرفتن این عوامل، در هفت گام اساسی و متناسب با ویژگی­های مراکز رشد و مبنتی‌بر نقشه فرایند این مراکز، طراحی شد. برای پیاده سازی گام‌های پیشنهادی تدوین نقشه دانش مراکز رشد، کاربرگه­های متناظر تهیه شد که مسیر و نحوه تدوین نقشه دانش را به‌صورت اجرایی و عملیاتی در این مراکز به­طور مشخص نشان می­دهد. در پایان، این الگوی تدوین نقشه دانش برای بخش خدمات پشتیبانی مرکز رشد علم و فناوری دانشگاه موردمطالعه به‌عنوان پایلوت، تهیه شده است.

کلیدواژه‌ها


اخوان، پیمان و باقری، روح‌الله (1395)، مدیریت دانش از ایده تا عمل، تهران: انتشارات آتی‌نگر.

پیشوایی، میرسامان و غفاری مقدم، علی‌رضا (1392)، پارک‌های علم و فناوری: مفاهیم، راهبردها، مدل­ها و نمونه­ها، تهران: انتشارت تولید دانش.

جعفری، مصطفی؛ اخوان، پیمان و اختری، مریم (1391)، مدیریت دانش: نگاهی جامع بر ابزارها و تکنیک­ها، تهران: انتشارات رسا.

جودی، الهام و اخوان، پیمان (1393)، گام‌های عملیاتی مدیریت دانش: نقشه‌های دانش، تهران: آتی‌نگر.

نجفی، حیدر؛ اقدسی، محمد و تیمورپور، بابک (1396)، تدوین نقشه دانش برای پژوهش‌های مدیریت دانش با استفاده از روش تحلیل شبکه‌ای، مدیریت فناوری اطلاعات، 3: 657 ـ 637.

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت پژوهش و فناوری، (1393)، قابل دسترسی در آدرس:

https://drt.msrt.ir/fa/regulation/category/118/آیین‌نامه‌ها

AbdEllatif, M., Farhan, M. S. & Shehata, N. S. (2017).  Overcoming business process reengineering obstacles using ontology-based, Future Computing and Informatics Journal, pp.1-22.

Akhavan, P., & Pezeshkan, A. (2013). Developing a knowledge map-driven framework for human resources strategy formulation, Journal of Knowledge-based Innovation in China, 5(3), pp. 234 – 261.

Armando, G. (2015). Knowledge map of Latin American research on management: Trends and future advancement, Social Science Information, 1-25.

Barrow, C. (2001). Incubators: A Realist's Guide to the World's New Business Accelerators, Wiley press.

Bater, B. (2005). A Knowledge management Development Project for London Underground, Retrieved from http://www.ukoln.ac.uk/nkos/nkos2005/presentations/Bob-Bater.pdf

Chung, G., Cheak, A., Lee, J., & Baker, E. (2012). Development model for knowledge maps, National Center for Research on Evaluation Standards and Student Testing (CRESST) University of California, Los Angeles, Resource paper, 14.

Davenport, T.H., & Prusak, L. (2000). Working knowledge: How Organizations Manage What They Know, Harvard Business Press.

Driessen, S., Huijsen, W. & Grootveld, M. (2007). A framwork for evaluating knowledge mapping tools, Knowledge Management, 11, 109-117.

Ebener, S., Khan, A., Shademani, R., Compernolle, L., Beltran, M., Lansang, M., & Lippman, M. (2006). Knowledge mapping as a technique to support knowledge translation, Bullet World Health Organization, 84(8), 636–642.

Eppler, M. J. (2001). Making knowledge visible through intranet knowledge maps: concepts, elements, cases, proceeding of the 34th annual Hawaii International Conference on System Science.

Hao, J., Yan Y., Gong, L., Wang, G., & Lin, J. (2014). Knowledge map-based method for domain knowledge browsing, Decision Support Systems, 61,106-114.

Hellstrom, T., Husted, K. (2004). Mapping knowledge and intellectual capital in academic environments: A focus group study, Journal of Intellectual Capital, 5, 165-180. 

Heng, S. (2001). Mapping Intellectual Capital in Small Manufacturing Enterprise, Journal of Intellectual Capital, 2(1), 53-60.

Kim, S., Suh, E. & Hwang, H. (2003). Building the Knowledge Map: An Industrial Case Study, Knowledge Management, 7(2), 34-45.

Lecocq, R. (2006). Knowledge mapping: A conceptual model, Technical Report, DRDC Valcartier TR 2006-118, Defence R&D, Canada.

Lee, M. H., & Tserng, H. P. (2004).The Application of Knowledge Map in Construction Knowledge Management, In Proceedings of 21st International Symposium on Automation and Robotics in Construction , pp.125-130.

Lin, F., Hsueh, C. M. (2006). Knowledge map creation and maintenance for virtual communities of practice, Intl. Journal of Inf. Processing and Management, ACM, 42(2), 551-568.

Musa, A. M., & Othman, M. S. (2016). Knowledge Map and Enterprise Ontology for Enhancing Business Process Reengineering In Healthcare: A Case of Radiology Department, International Journal of Enterprise Information Systems, 2(2), 26-46.

Pyysiainen, J., Anderson, A., McElwee, G., & Vesala, V. (2006). Developing the entrepreneurial skills of farmers: some myths explored, International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 12(1), 21-39.

Rao, L., Mansingh, G., & Osei-Bryson, K. (2012). Building ontology based knowledge maps to assist business process re-engineering, Decision Support Systems, 52, 577-589.

Schwikkard, D. B., & du Toit, A. S. (2004). Analyzing Knowledge Requirements: A Case Study, Aslib Proceeding, 56(2), 104-111.

Seitan, O. (2009). Knowledge map an important tool of knowledge management in tourist destinations, Bulletin of the Transilvania University of Brasov, 2(51), 137-142.

Vail, E. F. (1999). Knowledge Mapping: getting started with knowledge Management, Information System Management1, 6(4), 16-23.

Vestal, W. (2005). Knowledge mapping: The Essentials for Success, Huston: APQC Publications.

Wang, S. (2002). Knowledge maps for managing Web-based business, Industrial management and Data Systems, 102(7), 357-364.

Wexler, M. (2001). The who, what and why of knowledge mapping, Journal of Knowledge Management, 5(3), 249-263.

Wu, Y., Zhan, H., & Yu, J. (2016). Knowledge Map Application of business-oriented problem solving, 12th International Conference on Natural Computation, Fuzzy Systems and Knowledge Discovery (ICNC-FSKD), 433-437.

Yang, J. (2007). Developing a knowledge map for construction scheduling using a novel approach, Automation in Construction, 16, 806–815.

Yasin, F., & Egbu, C. (2011). Critical steps to knowledge mapping in facilities management organisation, Procs 27th Annual ARCOM Conference, Association of Researchers in Construction Management, Bristol, UK, 603-612.

Yoo, K., Suh, E., & Kim, K. V. (2007). Knowledge flow-based business process redesign: applying a knowledge map to redesign a business process, journal of knowledge management, 11(3), 104-125.