ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش و ارائه برنامه های بهبود (مورد مطالعه: هواناجا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشگاه شاهد

2 پژوهشگر مرکز تحقیقات هواناجا

چکیده

این تحقیق با هدف ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش و پیشنهاد برنامه­های بهبود سطح مدیریت دانش در هواناجا انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 400 نفر تمام کارکنان رسمی واحدهای مختلف هواناجا بوده است. جمع­آوری داده­ها در دو مرحله با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه انجام شد. در مرحله اول با استفاده از پرسشنامه استاندارد سازمان بهره­وری آسیایی با 42 سؤال داده­های کمّی جمع­آوری شد. تعداد نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر 196 محاسبه شد. با روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای 280 پرسشنامه در تمام واحدها توزیع شد و 249 پرسشنامه تکمیل شده، تجزیه و تحلیل شد. در مرحله دوم برای تکمیل اطلاعات در زمینه معیارهای مدیریت دانش با شش نفر از کارکنان و مدیران مصاحبه شد. تجزیه و تحلیل یافته­ها نشان داد که هواناجا با کسب نمره 82/123 از 210 نمره در سطح آغاز یعنی سطح دوم از پنج سطح بلوغ مدیریت دانش سازمان بهره­وری آسیایی قرار دارد. از نظر هفت معیار مورد بررسی، معیار فرایند با کسب نمره 74/18 از 30، رتبه اول، و معیار افراد با کسب نمره 51/16 از 30 در رتبه هفتم قرار گرفته است. پنج معیار فناوری، نتایج مدیریت دانش، رهبری، یادگیری و نوآوری و فرایندهای دانشی به ترتیب در جایگاه­های دوم تا ششم قرار دارد. بر اساس داده­های کیفی، مهمترین فرصتهای بهبود هواناجا در زمینه مدیریت دانش شامل نبود فرایند رسمی و نظام­مند شناسایی، خلق، ذخیره، تسهیم و به کارگیری دانش در سازمان، ضعیف بودن فرهنگ تبادل و تسهیم دانش به دلیل حفظ منافع شخصی توسط افراد، رسمیت زیاد و درجه سالاری به جای شایسته سالاری به عنوان مانع انتقال دانش، نبود سامانه مدون و متولی رسمی مستندسازی دانش و تجربیات در سازمان زیاد و ترس از برخوردهای اداری به عنوان مانع مستندسازی تجربیات کارکنان است.

کلیدواژه‌ها


  1. اخوان، پیمان، باقری، روح اله (1390)، مدیریت دانش از ایده تا عمل، انتشارات آتی نگر
  2. الوانی، سید مهدی، زارعی متین، حسن، پاشازاده، یوسف (1388) طرّاحی و تبیین مدل تولید و تسهیم دانش در دانشگاه، مدیریت در دانشگاه اسلامی 44 /سال سیزدهم، شماره 4/زمستان
  3. الوانی، سید مهدی و شریف زاده، فتاح (1379) "فرایند خط مشی گذاری عمومی" انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
  4. حافظ نیا، محمدرضا (1377) "مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی" چاپ اول، تهران: سمت.
  5. بوکوویتز، وندی. آر.  ویلیامز، روث. (2000)، "مدیریت دانش کاربردی"، ترجمه علی حسین کشاورزی، و علی رضائیان، سمت، 1391، تهران.
  6. تولایی، روح اله و دیگران (1388)، درآمدی بر شناخت مدل مطلوب فراگرد مدیریت دانش در صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی و پژوهشی مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت؛ شماره 7.
  7. حسن زاده، محمد، تیموری تابیه، مهتاب (1394) جریان دانش در شرکتهای دانش بنیان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و ارائه مدل مفهومی، مطالعات دانش شناسی، سال اول، شماره دو، بهار، ص ص 23-39
  8. خاکی، غلامرضا (1383)، روش تحقیق در مدیریت، تهران: انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی،
  9. فایرستون، ژوزف و مارک مک. ال روی (1387) مدیریت دانش جدید، ترجمه احمد جعفرنژاد و خدیجه سفیری، تهران، موسسه کتاب مهربان نشر.
  10. قلیچ لی، بهروز (1388) " مدیریت دانش: فرایند خلق، تسهیم و کاربرد سرمایه فکری در کسب و کارها، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
  11. سرمد، زهره، بازرگان، عباس، حجازی، الهه (1380) "روش‌های تحقیق در علوم رفتاری" چاپ پنجم، تهران: آگاه
  12. کشاورزی، علی حسین (1389)، چالشهای مربوط به فرایندهای راهبردی و تاکتیکی مدیریت دانش در سازمانها، سومین کنفرانس ملی مدیریت دانش، تهران، 19-18 بهمن 1389
  13. زعفریان و همکاران (1387) "ارائه الگوی پیاده سازی مدیریت دانش در کسب وکارهای کوچک و متوسط" فصلنامه توسعه کارآفرینی، شماره 2 ص 102-75 (بر گرفته از کتاب مدیریت دانش، مفاهیم و زیر ساخت‌ها – محمد حسن زاده 1385).
  14. علی احمدی، علی رضا؛ برزین پور، فرناز؛ کرمی، مهران؛ (1387)، "مقایسه الگوهای بلوغ مدیریت دانش" تدبیر، شماره 201، صص 27-21
  15. هاشمی، صدیقه سادات (1389) "ارزیابی سطح مدیریت دانش در دانشگاه علوم انتظامی" فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، 5 (2)، 214-218
  16. یانگ، رونالد. (2010)، "ابزارها و فنون مدیریت دانش"، ترجمه علی حسین کشاورزی، سمت، 1391، تهران.
  17. Alavi, M. and Leidner, D.E. (2001), "Review: Knowledge management and knowledge management systems: conceptual foundations and research issues", MS Quarterly, Vol. 25 No. 1, pp. 107-32.
  18. Birasnav, M. (2014). Knowledge management and organizational performance in the service industry: The role of transformational leadership beyond the effects of transactional leadership. Journal of Business Research, 67(8), 1622-1629.
  19. Broström, A., & Karlsson, S. (2016). Mapping research on R&D, innovation and productivity: a study of an academic endeavour. Economics of Innovation and New Technology, 1-15.
  20. Cetin, G., Demirciftci, T., & Bilgihan, A. (2016). Meeting revenue management challenges: Knowledge, skills and abilities. International Journal of Hospitality Management, 57, 132-142.
  21. Chan, E. S., Gawlick, D., Ghoneimy, A., & Liu, Z. H. (2016). U.S. Patent No. 9,330,119. Washington, DC: U.S. Patent and Trademark Office.
  22. Chowdhury, S. 2000. "Management 21st Century",  London: Pearson, Education Limited.
  23. Davenport, TH. (1997), Ten principles of knowledge management and four case studies, Knowledge and Process Management, 4(3), 187-208.
  24. Davenport, T. and Prusak, L. (1998), “Working Knowledge: How Organizations Manage What They Know”, Harvard Business School Press.
  25. Davenport, T. H., Harris, J. G., & Kohli, A. K. (2001). How do they know their customers so well?. MIT Sloan Management Review, 42(2), 63-74.
  26. Davenport, T.H. (2005), Thinking for a Living: How to Get Better Performance and Results from Knowledge Workers, Boston, MA: Harvard Business School Press.
  27. Davenport, T.H., DeLong, D.W., & Beers, M.C. (1998). Successful knowledge management projects. Sloan Management Review, 39(2), 43-57.
  28. Drucker, Peter. The new realities. Routledge, 2012.
  29. Dumay, J., & Cai, L. (2015). Using content analysis as a research methodology for investigating intellectual capital disclosure: a critique. Journal of Intellectual Capital, 16(1), 121-155.
  30. Ford, D. (2001), "Trust and knowledge management: The seeds of success". Working paper WP 01-08. Kingston, Ontario, Canada: Queen's KBE Center for knowledge-Based Enterprises, Queen's School of business. Retrieved from http://business.queensu.ca/knowledge/working papers/working/working_01-08.pdf
  31. Liebowitz, J., & Frank, M. (Eds.). (2016). Knowledge management and e-learning. CRC press.
  32. Lipparini, A., Lorenzoni, G., & Ferriani, S. (2014). From core to periphery and back: A study on the deliberate shaping of knowledge flows in interfirm dyads and networks. Strategic Management Journal, 35(4), 578-595.
  33. Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995) The Knowledge–Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation?, New York, Oxford University press.
  34. O'Dell, C. & Grayson, C.J. (1998), If only we knew what we know: identification and transfer of internal best practices, California Management Review, 40(3), pp. 154-74.
  35. Peel, L. G. Teah, H. Y. and Kankanhalli, A. (2002), “Development of a General Knowledge Management Maturity Model”, School of Computing, National University of Singapore. 
  36. Peppard, Joe. and Ward, John. (2016), The Strategic Management Information System: Building A Digital Strategy. 4th Edition, London, Wiley.
  37. Polanyi, M.(1965) "The Tacit Dimension", London: Routledge and Kegan Paul.
  38. Polani M (1969), "The logic of tacit inference", in Grene, M. (Ed.) Knowing and Being, Routledge& Keagan Paul, London.
  39. Rao, M. (2005), "The Social Life of KM Tools" Edited by Rao " Knowledge Management Tools and Techniques", Elesvier, Butterworth-Heinemann, Oxford.
  40. Ruggles & Little (1997), "Knowledge management and innovation: An initial exploration". Working paper, Ernst & Young LLP Center for Bussiness Innovations. Retrieved from http://www.providersedge.com/docs/km_articles/KM_and_Innovation.pdf
  41. Skyrme, D. J. (2002). The 3Cs of knowledge sharing: Culture, co-opetition and commitment [online on www.skyrme.com] review, 20 September 2014.
  42. Solow, R.M. (1957), "Technical Change and the Aggregate Production Function" The Review of Economics and Statistics, vol.39 no3
  43. Marfo, K. (2016). Context and the Advancement of a global Science of Human Development: A Commenbtary. Monographs of the Society for Research in Child Development, 81(1), 172-182.
  44. Nonaka, I. & H. Takeuchi (1995), the knowledge – creating company, Oxford University Press. Oxford.
  45. Nonaka, I. and Takeuchi, H. (1995), The Knowledge-Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation, Oxford University Press, New York.
  46. Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford university press.
  47. Nonaka, I., Reinmoeller, P. and Senoo, D. (1998). The Art of Knowledge: Systems to Capitalize on Market Knowledge. European Management Journal. 16 (6): 673-684.
  48. Nonaka, Ikujiro, and Noboru Konno. 1998. “The Concept of ‘Ba’: Building a Foundation for Knowledge Creation.” California Management Review 40 (3): 40–54. bth. http://search.proquest.com/docview/216149525?accountid=4840.
  49. Nonaka, I. (1991),"The Knowledge – Creating Company", Harvard Business Review. Retrieved from: http://hbr.org/2007/07/The-knowlege -creating-company/ar/1
  50. Oinas-Kukkonen, H. (2004), "The 7 C model for organizational knowledge creation and management". Retrieved from http://www.oasis.oulu.fi/publications/OKLC-04-hok.pdf
  51. Ogiela, L. (2015). Advanced techniques for knowledge management and access to strategic information. International Journal of Information Management, 35(2), 154-159.
  52. Spelke, E. S. (2016). Core Knowledge and Conceptual Change. Core Knowledge and Conceptual Change, 279.
  53. Staehle, W. H. (1999). Management. München, Vahlen.
  54. Wiig, K. M. (1997), Knowledge Management: where did it come from and where will it go?, Journal of Expert Systems with Application;13(1).
  55. Wiig, K.M. (1997), Integrating intellectual capital and knowledge management, Long range planning, 30 (3), 399-405
  56. Wilensky, H. L. (2015). Organizational intelligence: Knowledge and policy in government and industry (Vol. 19). Quid Pro Books.
  57. Wiig, Karl M. (2002), "Knowledge management in public administration", Journal of knowledge management, volume 6 issue 3 pp224-239
  58. www.apqc.org, Date visited, 25 September 2014.
  59. Zhang, X., & Jiang, J. Y. (2015). With whom shall I share my knowledge? A recipient perspective of knowledge sharing. Journal of Knowledge Management, 19(2), 277-295.